Wednesday, April 26, 2017

ලංකාවේ බලශක්ති අර්බුදය සරලව සිංහලෙන් ( දෙවන කොටස)

මෙහි පළමු ලිපියෙන් බලශක්තිය සහ ශක්තිය වැනි මූලික සංකල්පද ලංකාවේ අප භාවිතා කරන ශක්ති ප්‍රභේදයන් සහ ඒවගේ ඉතිහාස ගත විකාශනය පිළිබඳව සාකච්ඡා කෙරුවෙමු. මෙම දෙවන කොටසින් මිනිසාගේ බලශක්ති භාවිතය පිළිබඳව ඇති ඉතිහාසය මදක් විමසා බලමු. මෙය මිනිසා සහ බලශක්තිය අතර ඇති සමීප සම්බන්ධතාවය මනාව තේරුම් ගැනීමට ඔබට උදව් වේවි. 


බලශක්ති භාවිතයේ ඉතිහාසය

අප කුමන ආකාරයක බලශක්තියක් භාවිතා කලත් එය පෘතුවියට ලැබී ඇත්තේ සූර්යාගෙනි (න්‍යෂ්ටික ශක්තිය හැර - එය පෘතුවිය ආරම්භයේදීම තිබුණා  යැයි සැලකේ). ඉතින් මිනිසා පරිනාමනයත් සමග සූර්යයාගේ ශක්තිය රැස්වී ඇති බලශක්ති මූලාශ්‍ර භාවිතා කරන ආකාර අලුතෙන් සොයා ගැනීමටත් පවතින ක්‍රමවේද වෙනස් කිරීමටත් යොමු වුණා.

මිනිසා ඉතා ඈත අතීතයේ සිටම ශක්ති ප්‍රභව වල වැදගත්කම හොඳින් තේරුම් ගෙන බලශක්ති භාවිතය සඳහා පුරුදු වී සිටියා. සූර්යාගෙන් ලැබෙන ශක්තිය නොයෙක් ආකාර වලින් උකහා ගැනීමටත් (සූර්ය ශක්තිය, සුලන් ශක්තිය, දැව වල තාප ශක්තිය), කාලයක් තිස්සේ නොයෙකුත් ආකාරයෙන් පෘතුවියේ ගබඩා වී ඇති මෙම සූර්ය ශක්තිය (උදා - පොසිල ඉන්ධන) පිලිබඳ ගවේෂණය කිරීමටත් එම ශක්ති ප්‍රභවයන් තම අභිමතය පරිදි හසුරුවා ගැනීමට තිබු උනන්දුව සහ කුතුහලයත් ඒ සඳහා එකිනෙකා අතර තිබු තරඟයත් මානව ශිෂ්ටාචාරයේ ගමන් මාර්ගය වෙනස් කල ආකාරයත් වෙනස් කරමින් පවතින ආකාරයත් පුදුම උපදවන සුළුයි.

මානව පරිණාමනයේ  මුල් අවධියේ සිටම තම ශරීරයට අවශ්‍ය දෛනික ශක්ති අවශ්‍යතාවය ආහාර මගින් ලබාගැනීමට පුරුදු වී සිටි මිනිසා ශාකමය ආහාර සොයා යෑමටත් සතුන් සොයාගොස් දඩයම් කිරීමටත් පුරුදු වී සිටියා.


(Picture courtesy  - http://www.mrstpierre.com)

මුලින් ආහාර (ශක්තිය) සොයා තැනින් තැනට යෑමට පුරුදු වී සිටියත් කල් යත්ම වගා කිරීමටත් සතුන් පාලනය පටන් ගැනීමත් ශක්තිය අතින් සුරක්ෂිතභාවයට පත් වීමට යොමු වීමේ වැදගත් පියවරක්. එසේම දැව ඉන්ධනයක් ලෙස භාවිත කොට ආහාර පිසීමටත්  ශරීරය උණුසුම්ව තබා ගැනීමටත් මිනිසා ක්‍රමයෙන් ඉගෙන ගත්තා .

(Picture courtesy  - http://www.mrstpierre.com)



තවත් කාලයක් යන විට මිනිසා සතුන් ද වහලුන් ලෙස අනික් මිනිසුන්ද ශක්ති ප්‍රභව ලෙස එදිනෙදා කටයුතු සඳහා භාවිතා කිරීමට පුරුදු වුණා. බලයෙන් බුද්ධියෙන් වැඩි මිනිසුන් අනෙක් මිනිසුන්ව ශක්ති ප්‍රභව ලෙස (වහලුන්) ලෙස භාවිතා කරන්නටත් වැඩි වැඩියෙන් ශක්ති ප්‍රභවයන් තමන් සතු කරගෙන තමාගේත් තම ගෝත්‍රයෙත් පැවැත්ම ආරක්ෂා කරගැනීමට මිනිසා එදා සිටම ප්‍රයත්න දරුවා.

වහල් ගොවියන් සහ ශ්‍රමිකයන් දැක්වෙන සිතුවමක් (http://atlantablackstar.com)

අද ලෝකයේ ඉන්ධන වෙළදාම මෙන් පුරාණ  ලෝකයේ එම අවශ්‍යතාවය සැපිරීමට වහලුන් සහ සත්ව වෙළදාම දියුණු යැයි සැලකුණු සෑම ශිෂ්ටාචාරයකම පාහේ තිබුණා. මිනිසුන් දියුණු ශිෂ්ටාචාර ලෙස පරිවර්තනය වීමට බලශක්තිය ලෙස ප්‍රධාන වශයෙන් යොදා ගත්තේ වහල් ශ්‍රමයෙන් ලබාගත් ශක්තියයි. වහල් ශ්‍රමය නීතිවිරෝධී කොට තවම සියවස් දෙකක්වත් ගත නොවුණත් මිනිසා වහල් ශ්‍රමයෙන් අවුරුදු දහස් ගණනක් තම කටයුතු කර ගත්තා.

අද දින ඔබ නිවසට ජලය කරාමයක් විවෘත කල විට ජලය ලැබෙන්නේ බලශක්තියේ (විදුලි) ආධාරයෙනි. අතීතයේ මේ සඳහා වහල් ශ්‍රමය ලබාගත් ආකාරය සංසන්දනය කිරීමෙන් ඔබට මෙම පරිණාමනය ගැන හොඳ වැටහීමක් ලබාගැනීමට හැකි වෙනවා ඇත.


මානව ඉතිහාසයේ අනෙක් මිනිසුන්ව වහලුන් ලෙස භාවිතා කිරීම නතර කිරීමත් සතුන්ව බලශක්ති අවශ්‍යතා සඳහා යොදාගැනීම සීමා වීමත් සමග ස්වභාවයේ ඇති ශක්ති ප්‍රභවයන් වැඩි වැඩියෙන් භාවිතා කිරීම ඇරඹුණා. ප්‍රාථමික බලශක්ති ප්‍රභවයන් ලෙස මිනිසුන් සහ සතුන් භාවිතා කිරීම නතර කිරීම හෝ සීමා කිරීම මිනිසා මනසින් දියුණුවීමත් කාර්මික වශයෙන් දියුණු වීමත්  සමග ඉක්මන් වුණා.

කාර්මික විප්ලවය සහ බලශක්තිය

1820 - 1840 දක්වා කාල පරිච්ඡේදයේ සිදුවූ කාර්මික විප්ලවය වෙන තෙක් මිනිසා ප්‍රධාන වශයෙන් භාවිතා කිරීමට පුරුදු වී සිටියේ ප්‍රභාසංස්ලේෂණය ආශ්‍රයෙන් සූර්ය ශක්තිය තම කාර්යයන් සඳහා උකහා ගැනීමටයි. කාර්මික විප්ලවයත් සමග මිනිසා පොසිල ඉන්ධන (මේවාත් කාලයක් තිස්සේ හිරුගේ ශක්තිය පෘතුවියේ ගබඩා වී ඇති ක්‍රමයකි) භාවිතයට යන්ත්‍ර සූත්‍ර මගින් යොමු වීම නිසා තමාට අවශ්‍ය බලශක්තිය තමාට අවශ්‍ය ප්‍රමාණයෙන් අවශ්‍ය වෙලාවේදී ලබාගැනීමට හැකි වුණා .
උ. දා . - දර සොයාගෙන වේලා ගෙන භාවිතා කිරීම වෙනුවට ඛනිජ තෙල් හෝ ගල් අඟුරු මගින් වැඩි ජවයක් කුඩා ඉන්ධන ප්‍රමාණයකින් නිසි පාලනයකින් ලබා ගැනීම.

ඉහත ප්‍රස්ථාරයේ දැක්වෙන බ්‍රිතාන්‍යයේ ඒක පුද්ගල ශක්ති පරිභෝජනය වෙනස්වීම මෙයට කදිම උදාහරණයක්. 1700 වර්ෂ වලදී පටන් ගත් කාර්මික විප්ලවයට අදාළ ක්‍රියාදාමත් සමග කාර්මික විප්ලවයේ උච්ඡතම අවස්ථාවත් සමග එක් වරම ශක්ති පරිභෝජනයේ නැගීම ඉහත දැක්වූ කරුණ සනාථ කරන්නක්.

කාර්මික විප්ලවයත් සමගම පැමිණි ජේම්ස් වොට් විසින් සොයාගත් කාර්යක්ෂමතාවෙන් වැඩි හුමාල යන්ත්‍රය (steam engine ) මෙම කාර්මික විප්ලවයත් සමග පැමිණි බලශක්ති විප්ලවය ත්වරණයකට ලක් කරා. වැඩි ජවයකින් යන්ත්‍ර සූත්‍ර ක්‍රියා කිරීමටත් ගොඩබිමේත් මුහුදේත් ප්‍රවාහනය ඉක්මනින් හා කාර්යක්ෂමව කරගැනීමට මෙය පිටුවහලක් වුන.

අතීතයේ යුද්ධ කරමින් වහලුන් වැඩි කරගත් බලවත් ජාතීන් මෙයට පසු යුද්ධ කරමින් ඛනිජ තෙල් නිධි වල අධිකාරිත්වය සහ පාලනය ලබාගැනීමට උත්සාහ කිරීම ලෝක ඉතිහාසය නවතම මාවතකට ගෙන ගියා. සෑම රාජ්‍යයක්ම බලශක්තිය අතින් සුරක්ෂිත වීමටත් නව බලශක්ති භාවිතා කරන ආකාර සොයා යෑමේත් වැදගත්කම අවබෝධ කරගෙන ඒ සඳහා නොනිමි ප්‍රයත්නයක් යොදනවා.

වහල්භාවය අවසන් වුවත්

ලෝකය මෙතරම් දියුණු වුවත් මිනිසා සහ සතුන් ශක්ති ප්‍රභවයන් ලෙස යොදාගැනීම සම්පූර්ණයෙන් අවසන් වී නැහැ.

ඉන්දියාවේ ඇදගෙන යන රික්ශෝවක් (courtesy of  http://www.karmaindia.com)



11 comments:

  1. දෙවෙනි කොටස දාන්න ගත්ත කාලේ වැඩියි බොස්! :)

    ReplyDelete
    Replies
    1. කොයි තරම් වගේ කාලයක්ද ලබා දෙන්නේ?
      අවුරුදු දහස් ගානක කතාවක් ලියද්දි හෙමීට ලියන්ඩ ඕනේ

      Delete
  2. අළුත්ම පෝස්ට් එකේ ලිංක් එක කමියගෙ බ්ලොගේ වත් දාන එක වැදගත්.එතනින් හරි එන්න පුළුවන්.
    යමක් කමක් කියවන්න තියන පෝස්ට් නෙව..
    ජයවේවා..!!

    ReplyDelete
    Replies
    1. ස්තූතියි... කමියගෙන් අහල බලන්නන්කෝ

      Delete
  3. https://www.google.lk/publicdata/explore?ds=d5bncppjof8f9_&ctype=l&strail=false&bcs=d&nselm=h&met_y=eg_use_pcap_kg_oe&scale_y=lin&ind_y=false&rdim=region&idim=country:LKA:MDV:IND:DEU:NOR:GBR&idim=region:NAC&ifdim=region&hl=en&dl=en&ind=false

    ReplyDelete
    Replies
    1. thanks.... data by the time of industrial revolution is hard to find....

      Delete
  4. ලංකාවේ බලශක්ති අර්බුදය සරලව සිංහලෙන් ( දෙවන කොටස) ලියන්න ඔබ මගේ අදහස වස්තු බීජය කරගෙ තිබු බව දුටුවා. එය ඇත්තටම මගේ අදහසක් නෙවෙයි.

    Dr. Kirk Sorensen නමැති nuclear public advocate වරයා බලශක්තිය පිලිබඳ ඉතා පුළුල් විග්‍රහයක් කරනු ලැබුවා. එ අදහස Dr. Sorensen ගෙන් මම ග්‍රහණය කරගත් එකක්.

    බලශක්තිය ගැන ඉතාම පුළුල් අදහස් දක්වන්නෙක් වගේම බලශක්තිය පිලිබඳ දාර්ශනිකයෙක් ලෙස මම ඔහුව දකින්නේ. ඔහුගේ ඉතාම පැහැදිලි සැමට තේරුම් ගත හැකි වීඩියෝ තිබෙනවා. මේ එක සබැඳියක්.

    https://www.youtube.com/watch?v=YVSmf_qmkbg

    ප්‍රොෆයිල් එකට නැවත ලොග් නොවෙන ස්ථාවරයේ සිටියත්, ඔබට Dr. Sorensen ගේ අදහස් ග්‍රහණය කරගෙන ඉතා හොද ලියවිල්ලකට යාහැකි බව දුටු නිසා මම නැවත ආවේ.

    Anonymous ලෙස කොමෙට් දැම්මට ඉඩක් දිය හැකි නම් සලකා බලන්න. අදහස් දක්වන්න අවශ්‍ය අය ඇති ප්‍රොෆයිල් හදාගෙන නැති වගේ ප්‍රොෆයිල වලට ලොග් වෙන්න අකමැති. විද්‍යාව හා තාක්ෂණික කරුණු හෝ දාර්ශනික මතයන් පදනම් කරගෙන ලියන මේ වගේ බ්ලොග් ලිපි වලට anonymous කොමෙන්ට් වලින් ගැටළු ඇතිවෙන එකක් නැහැ. මට නම් එකම වරක්වත් එසේ වී නැහැ. ජය.

    ReplyDelete
    Replies
    1. කෙන්කියුෂා ඔබ මෙහි පැමිණීම ඉතාමත් වටිනවා... මම ඔබේ බ්ලොගය නවතා දැමු බව දුටු අතර එහි ගොස් ඔබගේ පරණ ලියවිලි කියවන්නට පටන් ගත්තා .. ඉතාමත් වටිනා අදහස් දෙන තාක්ෂණික සිංහල බ්ලොගයක් මෙසේ නැවතීම කණගාටුවට කරුණක් වුනත් ඔබේ තීරණයට ගරු කරමි. .. ඔබ බ්ලොග් නොලිව්වත් ඔබ සමග සම්බන්ධතා තබා ගැනීමට මා කැමතියි... ඔබත් කැමති නම් මගේ විද්‍යුත් ලිපිනය - nadeerawije at gmail . com

      Annonymous ලෙස කොමෙන්ටු දැමීම මම බ්ලොක් කොට නොතිබූ අතර ඔබේ කොමෙන්ටුවෙන් පස්සේ එසේ කොමෙන්ටු දැමීමට හැකි වන ලෙස settings සැදුවා .... දැන් ප්‍රශ්නය නිරාකරණය වී ඇතැයි සිතමි. ඒ බව දැන්වූවාට ස්තූතියි.

      ඔබේ කොමෙන්ටුවක අදහසකුත් උපයෝගී කරගෙන මම ලිවූ ලිපියක් නෙලුම්යය බ්ලොග් සම්මාන උළලේ ප්‍රථම ස්ථානය ලැබුවා... එයට ස්තූති කිරීමට ඔබ සොයා ගැනීමට නොහැකි වුණා .... එසේම ඔබ මෙම ලිපියේ පළමු කොටසට දැමු කොමෙන්ටුවක් මෙම දෙවැනි කොටසට පාදක වුණා ....

      ඔබේ බ්ලොග් නොලිවීමේ තීරණයක් ඇතත් සිංහල බ්ලොග් ලෝකයට ඔබ කැමති අයුරකින් ඔබේ දායකත්වය ලබා දෙනු ඇතැයි මම උදක්ම බලාපොරොත්තු වෙනවා... ඔබට ජය!

      Delete